ปุ๋ยหมัก

จาก วิกิตำรา
ข้ามไปยัง: บอกทาง, ค้นหา

ปุ๋ยหมัก คือ ปุ๋ยที่ได้จากการหมักสารอินทรีย์ให้สลายตัวผุพังตามธรรมชาติ โดยนำสิ่งเหล่านั้นมากองรวมกัน รดน้ำให้ชื้น แล้วปล่อยทิ้งไว้ให้เกิดการย่อยสลายตัวโดยกิจกรรมของจุลินทรีย์ จึงนำไปใช้ปรับปรุงดิน ในการเตรียมกองปุ๋ยหมัก อาจใส่ปุ๋ยเคมีเพื่อช่วยเร่งกิจกรรมของจุลินทรีย์ดิน แเป็นการเพิ่มคุณค่าด้านธาตุอาหารของปุ๋ยหมักด้วย

ปัจจัยที่จำเป็นต่อการทำปุ๋ยหมัก[แก้ไข]

  • การเลือกสถานที่ที่จะใช้ในการทำปุ๋ยหมัก
    • ควรเลือกบริเวณใกล้กับแหล่งซากสัตว์และซากพืช ให้มากที่สุด และสะดวกในกานขนย้ายไปใช้
    • ควรอยู่ใกล้แหล่งน้ำ แต่ควรอยู่ห่างจากแหล่งน้ำบริโภค
    • ควรเป็นบริเวณที่ดอน น้ำท่วมไม่ถึง
  • แรงงาน เพื่อใช้ในการขนย้าย
  • การเตรียมวัสดุต่าง ๆ เพื่อนำมาใช้ผลิตปุ๋ยหมัก
    • ซากพืช เช่น ฟางข้าว เปลือกถั่ว ต้นถั่ว ต้นข้าวโพด ใบอ้อย ต้นและใบฝ้าย ซากพืชตระกูลถั่วต่างๆทั้งที่เป็นหญ้าสดและหญ้าแห้ง ใบไม้ทุกชนิด เป็นต้น
    • ซากสัตว์ หรือ ปุ๋ยคอก เป็นแหล่งของจุลินทรีย์และอาหารของจุลินทรีย์หรืออาจจะใช้สารเร่งที่เป็นแหล่งจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพในการย่อยสลาย
    • ปุ๋ยเคมี ในการทำปุ่ยหมักมักมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มธาตุอาหาร ให้เแก่จุลินทีรย์ เช่น การเพิ่มธาตุไนโตรเจนลงในกองปุ๋ย ซึ่งจะใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต หรือ ปุ๋ยยูเรีย เพื่อเป็นแหล่งธาตุอาหารให้แก่จุลินทีรย์ที่ทำหน้าที่ในการย่อยสลายซากพืชในกองปุ๋ยหมัก โดยไนโตรเจนจากปุ๋ยเคมีที่ใส่ลงในกองปุ๋ยจะถูกจุลินทรีย์นำไปใช้และแปรสภาพให้เป็นสารอินทรีย์ไนโตรเจน
    • ปูนขาว เป็นการใส่เพื่อปรับสภาพความเป้นกรดเป้นด่างให้เหมาะสม ต่อการเจริญเติบโตและการย่อยสลายซากพืชจากจุลินทรีย์ ดดยการใช้ปุนขาว ประมาณ 20 กิโลกรัม ต่อซากพืชแห้ง 1ตัน
    • อุปกรณ์ต่างๆที่ใช้ในการผลิตปุ๋ย

ขั้นตอนการกองปุ๋ยหมัก[แก้ไข]

  1. ชั้นล่างสุดหรือชั้นที่ 1 เมื่อนำวัสดุที่เป้นซากพืชมากองจนได้ความหนาขนาด 30-40 cm โดยมีขนาดตวามกว้างและความยาวตามต้องการ รดน้ำให้ชุ่มและเหยียบย่ำหรืออัดให้แน่น เพื่อให้น้ำแทรกซึมเข้าสู่เศษวัสดุ โรยทับด้วยปุ๋ยคอกให้ทั่ว หนาประมาณ 5 cm รดน้ำและรดสารเร่งที่เตรียมไว้เป็นสารละลายตามความเข้มข้นที่ระบุไว้ในฉลาก และหว่านปุ๋ยเคมีทับลงเปนชั้นบางๆๆ
  2. ชั้นที่ 2 เป็นชั้นที่อยุถัดขึ้นมา ก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับชั้นที่ 1 คือ นำเศษวัสดุมากองต่อขึ้นจากชั้นที่1 ให้ได้ความหนาประมาณ 30-40 cmรดน้ำให้ชุ่มและเหยียบให้แน่น โรยปุ๋ยคอก สารเร่ง และสารเคมีลงไปบนผิวหน้า
  3. ชั้นที่ 3 - 4 ทำเป็นชั้นๆ ให้แต่กองมี4ชั้น และ ชั้นบนสุดนำดินมาโรยทับเอาไว้ให้มีความหนาประมาณ 2-3 นิ้ว เพราะจะช่วยป้องกันสัตว์มาขุ้ยเขี่ยกองปุ๋ย ช่วยป้องกันน้ำฝนชะล้างและความร้อนจากแสงแดด และความร้อนจากแสงแดด และเพื่อช่วยรักษาระดับความชื้นภายในกองปุ๋ย

การดูแลรักษาปุ๋ยหมัก[แก้ไข]

  1. ควรรดน้ำอย่างสม่ำเสมอ
  2. ควรตรวจสอบความชื้นในกองปุ๋ย โดยการบีบเศษวัสดุจากกองปุ๋ย
  3. การกองปุ๋ยปุ๋ยแบบชนิดกลับกอง จะมีการจัดวางกองเป็นชั้น แล้วมีการกลับกองทุก 10-15 วัน
  4. การกองปุ๋ยแบบไม่กลับกอง จะทำแบบเดียวกับแบบชนิดกลับกอง แต่มีการทำช่องระบายอากาศไว้

แม่แบบ:ควย

ลักษณะปุ๋ยหมักที่นำไปใช้ได้แล้ว[แก้ไข]

  1. อุณหภูมิในกองลดลงเท่ากับอุณหภูมิภายนอกรอบๆกองปุ๋ย
  2. สีของเศษวัสดุเปลี่ยนเปนสีน้ำตาลดำ และมีลักษณะอ่อนนุ่มและเปื่อยยุ่ย
  3. ไม่มีกลิ่นฉุนของก๊าซต่างๆ
  4. อาจมีหญ้าหรือเห็ดขึ้นบนกองปุ๋ยหมักได้

การใช้ประโยชน์จากปุ่ยหมัก[แก้ไข]

  1. การใช้ปุ๋ยหมักในการเตรียมแปลงในการปลูกผักและพืชไร่และไม้ดอก
  2. ใช้เป็นปุ๋ยแต่งหน้า
  3. การใช้ปุ๋ยหมักกับการปลูกพืชผักและไม้ดอกไม้ประดับในภาชนะปลูก
  4. การใช้ปุ๋ยหมักกับไม้ผลɳ

{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{{ควย}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}