ภาษาบาลี/การสะกดและคำอ่าน

จาก Wikibooks

[แก้ไข] พยัญชนะและสระ

อักษรภาษาบาลีนั้นเป็นอย่างไร ไม่มีใครรู้ เพราะได้สาบสูญไปนานมากแล้ว ในภายหลังเมื่อชนชาติใดจะนำภาษาบาลีไปใช้ ก็เพียงแต่นำเสียงหรือคำพูดไปใช้เท่านั้น วิธีการเขียนหรือสะกดก็จะเป็นเรื่องของชนชาตินั้นนำอักษรของตนไปใช้เอง ในที่นี้ขอแสดงการเขียนคำในภาษาบาลีด้วยอักษรภาษาไทยและอักษรภาษาอังกฤษ (โรมัน)

เสียงพยัญชนะในภาษาบาลีมีอยู่ 33 ตัว และสระ 8 ตัวดังนี้

	โฆษะ		อโฆษะ		นาสิก
	สิถิล	ธนิต	สิถิล	ธนิต
กัณฐชะ (วรรค กะ )	ก (k)	ข (kh)	ค (g)	ฆ (gh)	ง (ª)
ตาลุชะ (วรรค จะ )	จ (c)	ฉ (ch)	ช (j)	ฌ (jh)	ญ (ñ)
มุทธชะ (วรรค ฏะ )	ฏ (µ)	ฐ (µh)	ฑ (¹)	ฒ (¹h)	ณ (º)
ทันตชะ (วรรค ตะ )	ต (t)	ถ (th)	ท (d)	ธ (dh)	น (n)
โอฏฐชะ (วรรค ปะ )	ป (p)	ผ (ph)	พ (b)	ภ (bh)	ม (m)

มีพยัญชนะที่จัดเข้าวรรคไม่ได้อีกคือ อัฒสระ 4 ตัว ย, ร, ล, ว (y, r, l, v) และที่เหลือ ส, ฬ, ห, และ -ํ (นิคคหิต) (s, ¼, h, ½)

รัสสระ	-ะ (-a)	-ิ (-i)	-ุ (-u)
ทีฆสระ	-า (-±)	-ี (-²)	-ู (-³)	เ- (-e)	โ- (-o)

[แก้ไข] วิธีเขียนและอ่านออกเสียงในภาษาไทย

การใช้ตัวอักษรไทยเขียนภาษาบาลีนั้นยังเขียนได้สองแบบ หนึ่งคือเขียนตัวอักษรตามเสียงพยัญชนะ (เช่น พุทฺธ, ธมฺม, พฺรหฺม) สองคือเขียนตามคำอ่านในภาษาไทย (เช่น พุทธะ, ธัมมะ, พ๎รัห๎มะ) ในที่นี้จะขอใช้ทั้งสองแบบ โดยจะใช้แบบแรกสำหรับการยกตัวอย่างคำบาลีในเนื้อหาบทเรียน และใช้แบบที่สองสำหรับคำบาลีที่จะเขียนในหัวข้อของบทเรียน

สำหรับการอ่านออกเสียงนั้น เนื่องจากเราใช้ตัวอักษรไทย เราก็คงจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าแต่ละตัวจะต้องอ่านออกเสียงว่าอย่างไร ส่วนตัวนิคคหิตนั้น จะเป็นตัวเสียงนาสิก ออกเสียงคล้าย /อัง/ เช่น เขียนว่า พุทฺธํ อ่านว่า /พุทธัง/