ภาษาลาว/ระบบเสียง

จาก วิกิตำรา
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

ระบบเสียง[แก้ไข]

พยัญชนะ[แก้ไข]

พยัญชนะต้น[แก้ไข]

  ริมฝีปาก

ทั้งสอง

ริมฝีปากล่าง

-ฟันบน

ปุ่มเหงือกหลังปุ่มเหงือก เพดานแข็ง เพดานอ่อน เส้นเสียง
เสียงนาสิก   แม่แบบ:IPAມ, ໝ     แม่แบบ:IPAນ, ໜ   แม่แบบ:IPAຍ, ຫຍ   แม่แบบ:IPAງ, ຫງ  
เสียงกัก แม่แบบ:IPA แม่แบบ:IPAຜ,ພ แม่แบบ:IPA   แม่แบบ:IPA แม่แบบ:IPAຖ,ທ แม่แบบ:IPA     แม่แบบ:IPA แม่แบบ:IPAຂ,ຄ   แม่แบบ:IPA*ອ
เสียงเสียดแทรก   แม่แบบ:IPAຝ,ຟ แม่แบบ:IPAສ,ຊ         แม่แบบ:IPAຫ,ຮ
เสียงผสมเสียดแทรก       แม่แบบ:IPA      
เสียงเปิด   แม่แบบ:IPAວ,ຫວ     แม่แบบ:IPA    
เสียงเปิดข้างลิ้น       แม่แบบ:IPAລ,ຣ,ຫຼ        
* ອ /ʔ/ ที่เป็นพยัญชนะต้นหมายถึงเสียงเงียบ และดังนั้นมันจึงถูกพิจารณาว่าเป็นเสียงกัก เส้นเสียง

พยัญชนะสะกด[แก้ไข]

  ริมฝีปาก

ทั้งสอง

ริมฝีปากล่าง

-ฟันบน

ปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก เพดานแข็ง เพดานอ่อน เส้นเสียง
เสียงนาสิก   แม่แบบ:IPA     แม่แบบ:IPA       แม่แบบ:IPA  
เสียงกัก แม่แบบ:IPA     แม่แบบ:IPA       แม่แบบ:IPA   แม่แบบ:IPA*
เสียงเปิด   แม่แบบ:IPA       แม่แบบ:IPA    
* เสียงกัก เส้นเสียง จะปรากฏเฉพาะหลังสระเสียงสั้นเมื่อไม่มีพยัญชนะสะกด

สระ[แก้ไข]

เสียงสระในภาษาลาวซึ่งคล้ายคลึงกับเสียงสระภาษาไทยแบ่งออกเป็น 3 ชนิดคือ สระเดี่ยว สระประสม และสระเกิน สะกดด้วยรูปสระพื้นฐานหนึ่งตัวหรือหลายตัวร่วมกัน

สระเดี่ยว หรือ สระแท้ คือสระที่เกิดจากฐานเพียงฐานเดียว มีทั้งสิ้น 18 เสียง

  ลิ้นส่วนหน้า ลิ้นส่วนหลัง
ปากเหยียด ปากเหยียด ปากห่อ
สั้น ยาว สั้น ยาว สั้น ยาว
ลิ้นยกสูง แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx
ลิ้นกึ่งสูง แม่แบบ:IPAເxະ แม่แบบ:IPAເx แม่แบบ:IPAເxິ แม่แบบ:IPAເxີ แม่แบบ:IPAໂxະ, xົ แม่แบบ:IPAໂx
ลิ้นกึ่งต่ำ แม่แบบ:IPAແxະ แม่แบบ:IPAແx     แม่แบบ:IPAເxາະ แม่แบบ:IPAxໍ, xອ
ลิ้นลดต่ำ     แม่แบบ:IPAx แม่แบบ:IPAx    

สระประสม คือสระที่เกิดจากสระเดี่ยวสองเสียงมาประสมกัน เกิดการเลื่อนของลิ้นในระดับสูงลดลงสู่ระดับต่ำ ดังนั้นจึงสามารถเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "สระเลื่อน" มี 3 เสียงดังนี้

เสียงวรรณยุกต์[แก้ไข]

ภาษาลาวเวียงจันทน์มีระดับเสียงวรรณยุกต์ 6 ระดับ: Low (เอก) Mid (สามัญ) High (ตรี) Rising (จัตวา) High Falling (ใกล้เคียงกับโท) และ Low Falling (โท) ระดับเสียงจะแตกต่างกัน ไปตามชนพื้นเมืองของผู้พูดและที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ เช่น ชาวหลวงพระบางจะใช้ ระดับเสียงวรรณยุกต์ 5 ระดับ คือ

  • กลางต่ำลงขึ้น
  • ต่ำขึ้น
  • กลางระดับ
  • สูงขึ้น
  • กลางขึ้น
วรรณยุกต์ สัทอักษรสากล ตัวอย่าง
ไทย อังกฤษ อักษรลาว รูปปริวรรต สัทอักษรสากล เทียบเสียงไทย

(โดยประมาณเท่านั้น)

ความหมาย
เอก low /◌̀/ [˨˩] ກາ กา /kàː/ ก่า กา,นกกา
จัตวา rising /◌̌/ [˨˦] ຂາ ขา /kʰǎː/ ขา ขา, อวัยวะใช้เดิน
สามัญ mid /◌̄/ [˧] ຂ່າ,ຄ່າ ข่า,ค่า /kʰāː/ คา ข่า (หัวข่า), ค่า (คุณค่า)
โทต่ำ low-falling /◌᷆/ [˧˩] ຂ້າ ข้า /kʰa᷆ː/ ข่า,ข้า ข้า (สรรพนาม), ฆ่า, ข้าทาส
ตรี high /◌́/ [˦˥] ຄາ คา /kʰáː/ ค้า คา (คาที่), หญ้าคา
โทสูง falling /◌̂/ [˥˩] ຄ້າ ค้า /kʰâː/ ค่า ค้า, ค้าขาย

สารบัญ[แก้ไข]